In de Nederlandse tuinen valt op dat steeds meer putters hun toevlucht zoeken tot woonwijken, met name tijdens de wintermaanden. Deze felgekleurde vogels ruilen het platteland in voor de beschutting en voedselrijke omgeving die tuinen bieden. Opvallend is dat een stekelige bloem, vaak genegeerd of zelfs verwijderd door tuiniers, een essentiële sleutel vormt in hun overlevingsstrategie én in het bevorderen van de biodiversiteit.
De putter: een wintergast met specifieke voorkeur
De putter, herkenbaar aan zijn bonte kleuren, staat bekend om zijn voorkeur voor kleine, olieachtige zaden. Tijdens de kille maanden is de natuur relatief schraal, waardoor deze vogels hun traditionele foerageerplekken in het buitengebied inruilen voor tuinen waar voedsel in overvloed aanwezig is. Vooral plekken waar bepaalde planten met stekelige bloemen mogen doorgroeien, blijken nu aantrekkelijke schuil- en eetplaatsen voor groepen putters.
Distels en verwanten: een onmisbare voedselbron
Binnen het scala aan tuinplanten springt de distel eruit als uitverkoren voedselbron. Niet alleen dragen deze bloemen in de zomer bij aan de aantrekkingskracht van insecten zoals bijen en vlinders, hun zaden blijven in de winter langdurig beschikbaar voor vogels. De distel fungeert daarmee als een soort natuurlijke voorraadkast. Ook de kaardebol, een plant met een vergelijkbare stekelstructuur, biedt overeenkomstige voordelen. De fijne snavel van de putter is bijzonder geschikt om tussen de stekels de voedzame zaden te bemachtigen.
Ecologie in de tuin: meer dan een kleurrijke verschijning
De aanwezigheid van zaadrijke, stekelige planten heeft meer dan alleen een esthetisch effect. Naast voedsel leveren ze schuilgelegenheid en behouden ze vocht, wat ook in droge periodes belangrijk blijkt voor tuindieren. Door distels en kaardebollen te laten staan, creëren tuiniers een natuurlijke habitat voor allerlei diersoorten. Dit beleid van minder weghalen en meer laten staan draagt meetbaar bij aan de biodiversiteit.
Andere smakelijke alternatieven
Hoewel de distel favoriet is, vullen tuiniers het menu vaker aan met nyjerzaad (nigrazaad) en zonnebloempitten. Deze energierijke zaden zijn eenvoudig toe te voegen aan voedertafels en trekken niet alleen putters aan, maar ook diverse andere zaadetende vogels. Zo ontstaat er een gevarieerde vogelpopulatie in de tuin die het hele jaar door te observeren is.
Eenvoudig beheer, groot effect
Het opvallende aan zadenleverende planten zoals distels en kaardebol is dat ze weinig onderhoud vragen. Ze ontwikkelen zich op uiteenlopende bodemsoorten en kunnen zowel in de volle zon als in (half)schaduw floreren. Door enkele droge bloemstelen in de winter te laten staan, helpt de tuinier niet alleen de vogels, maar ook tal van andere organismen.
Het toelaten van stekelige bloemen als de distel in de tuin levert dus een onverwacht voordeel op: een levendige aanloop van putters, zelfs in de koudere maanden. Deze eigenschap, vaak onderschat, onderstreept het belang van natuurlijke elementen voor het behoud van kleurrijke vogelsoorten en een veerkrachtige tuinbiotoop.
