Een zee van schermen, lichtjes dansen door de zaal nog voor het podium baadt in kleuren. Je hoort het eerste akkoord, maar veel mensen kijken eerder naar hun telefoon dan naar de artiest. Het is een herkenbaar beeld, eentje dat uitnodigt om even stil te staan. Wat gebeurt er met de ervaring wanneer we het moment proberen vast te leggen, en wat drijft ons om steeds opnieuw op record te drukken?
In het donker, een oplichtend scherm
De sfeer vlak voor het concert blijft vaak gespannen. Mensen schuifelen op hun plek, de muziek start, iemand naast je steekt zonder aarzeling zijn telefoon omhoog. Soms lijkt het alsof de ervaring niet compleet is zonder digitaal bewijs. Het apparaat fungeert als extern geheugen; de angst om iets te missen is tastbaar, dus filmen we alles wat we zien. Wat onopvallend blijft, is dat die stroom aan beelden meestal niet zorgt voor levendigere herinneringen. Grappig genoeg krijgen de scènes achteraf vaak minder kleur.
De camera als schuilplaats
Het contrast is groot tussen de uitbundigheid op het podium en de haast stille concentratie waarmee mensen hun scherm volgen. Voor sommigen biedt het filmen bijna bescherming. Een buffer, een dunne laag tussen henzelf en het overweldigende van de muziek. Afstand nemen van het moment voorkomt een golf van gevoelens, het geeft indirect controle over de intensiteit. Een telefoon is dan niet alleen een camera, maar een schild.
Goedgekeurd door de ander
Veel video's zijn bedoeld voor sociale media of om later met vrienden te delen. Hier draait alles om sociale bevestiging. Belevenissen krijgen extra gewicht wanneer anderen ze zien en waarderen. Het delen zelf lijkt soms belangrijker dan het beleven; meteen na het filmen wordt de opname al gedeeld, nog voor het applaus klinkt. De erkenning van buitenaf wordt zo een deel van het concert zelf.
Bang om te missen wat je live beleeft
Toch ontstaat vaak onrust, paradoxaal genoeg precies door het willen vastleggen van elk moment. De aandacht is gericht op het vinden van het perfecte shot in plaats van op de muziek. Op deze manier draait het om vergelijken, plannen, anticiperen. De ervaring van het ‘nu’ verdwijnt naar de achtergrond, wordt opgeofferd voor een mogelijke herinnering die je misschien nooit terugkijkt.
Je identiteit in beeld
Voor sommige bezoekers is het vastleggen van een concert een stukje van hun zelfbeeld. Het bewijs dat je erbij was, dat jouw smaak de moeite waard is. De beelden zijn niet alleen een geheugensteuntje; ze onderstrepen wie je wilt zijn tegenover de buitenwereld. Maar stilstaan bij het moment kan vergeten worden, omdat de documentatie steeds prioriteit krijgt.
Orde in de chaos van het live-moment
Live muziek is chaotisch, onvoorspelbaar, soms zelfs overweldigend. Filmen biedt een gevoel van grip. Door te focussen op wat je filmt, structureer je onbewust het evenement. Voor wie spanning voelt in het onverwachte, helpt het apparaat die onzekerheid te verzachten. Toch wordt de directe beleving daardoor snel kleiner.
Alles tegelijk willen doen
We zijn steeds meer gewend om te multitasken. Tijdens een concert schakelen we tussen filmen, luisteren, delen, reageren. Het lijkt efficiënt, maar het tast de diepte van de ervaring aan. Alles blijft oppervlakkiger wanneer hoofd en handen constant bezig blijven met het volgende moment.
Ontspannen genieten zonder opdracht
Soms voelt genieten als iets dat je moet verdienen. Door te filmen krijg je het idee dat je actief bezig bent, dat de vreugde niet zomaar ongemotiveerd mag zijn. Toch blijkt uit gesprekken met psychologen: de waardevolste momenten zijn meestal juist die, waarbij je jezelf toestaat alleen maar aanwezig te zijn. Zonder bewijs, zonder prestaties.
Onvervangbare herinneringen
Niet elk optreden hoeft een plaats te krijgen in je telefoon of op een tijdlijn. Het besef dat de mooiste herinneringen intern ontstaan, zonder digitale tussenstap, wint aan kracht. Bewustwording helpt om de impuls tot filmen te doorbreken. Een concert ervaren zonder camera vraagt overgave, maar biedt daar iets wezenlijks voor terug.
Afsluiting: een verdwenen grens
Het filmen van concerten laat zien hoe we in deze tijd omgaan met aanwezigheid, controle en zelfbevestiging. Onze behoefte aan houvast is herkenbaar, maar de prijs is vaak minder zichtbaarder betrokkenheid. Volledigheid in het moment ontstaat zelden via een lens. Soms betekent echt genieten alles even uit handen geven—en stilte toelaten waar normaal altijd een scherm oplicht.
