Een tuinpad na de regen, de lucht fris en alles lijkt voller, groener. Tussen de struiken vallen de grote bollen van de hortensia meteen op. Veel mensen proberen hun pracht te behouden, maar een verkeerde snoeibeurt kan zomaar een seizoen zonder bloemen opleveren. Niet iedere hortensia vraagt om dezelfde aanpak: het kennen van het bloeitype is bepalend voor de mooiste bloei – en voor de juiste timing met de snoeischaar.
Verwarring in de wintertuin
Zodra de bladeren zijn gevallen, pakken veel tuiniers de snoeischaar. Bij hortensia’s is dat oppassen geblazen. Wie alle struiken dezelfde behandeling geeft, merkt al snel dat sommige soorten het jaar erop nauwelijks bloeien. De sleutel ligt in het herkennen van het bloeitype.
Jonge scheuten, stevige snoei
Sommige hortensia’s, zoals Hydrangea paniculata (‘Limelight’, ‘Phantom’), verschijnen elk jaar uitbundig op jong hout. Zij verdragen een harde hand: knip gerust alles terug tot zo’n twintig, dertig centimeter boven de grond. Ook Hydrangea arborescens (‘Annabelle’) waardeert een radicale snoei. Zelfs tot vijftien centimeter inkorten stimuleert de aanleg van forse, nieuwe bollen. Hydrangea cinerea (‘Sterilis’) vraagt om halvering van de takken in maart; dan blijven de witte schermen compact en fris.
Oud hout, voorzichtige aanpak
Anders is het bij Hydrangea macrophylla en Hydrangea serrata. Bij deze struiken zitten de bloemknoppen al in de herfst aan de uiteinden van het oude hout. Een winterse snoeibeurt zou die knoppen direct verwijderen. Hier geldt: na de bloei, in nazomer, alleen de uitgebloeide bloemen wegknippen en zwakke takjes verwijderen. Voor de eikenbladhortensia (Hydrangea quercifolia) geldt hetzelfde. Na de bloei eventueel licht bijsnoeien, maar zelden veel meer dan dat.
Het geheim zit in de details
Twijfel je in het najaar? Kijk naar de uiteinden van de tak. Zie je dikke knoppen rechts aan het uiteinde, dan is het bloeiend oud hout – niet snoeien in de winter. Alleen bladknoppen, dat betekent bloei op jong hout en dus mag er eind winter gesnoeid worden. De vorm van de bloemen geeft ook een hint: pluimen wijzen op jong hout, grote bollen en vlakke schermen op bloeiend oud hout.
Praktisch snoeien in de praktijk
Voor de soorten die een wintersnoei aankunnen, verwijder als eerste dood, ziek of kruisend hout. Kort de hoofdtakken in en laat drie tot vijf ogen per tak staan bij de pluimhortensia’s. Onderaan de struik mogen zwakke scheuten weg. Een scherpe, schone snoeischaar maakt het werk lichter én gezonder voor de plant. Na de bloei bij de macrophylla’s blijft het beperkt: alleen uitgebloeide bloemen en dode takken worden weggeknipt. De basis blijft luchtig en open.
De kunst van het observeren
De meeste fouten ontstaan door niet eerst goed te kijken: een te vroege of te radicale snoei op het verkeerde type, of juist te weinig durven bij soorten die krachtig terugsnoeien nodig hebben. Wie per ongeluk in het voorjaar te laat snoeit, zal merken dat de bloei achterblijft of de scheuten slap blijven.
Elk seizoen een nieuwe kans
Het herkennen van de juiste methode voor elke hortensiasoort maakt het verschil tussen een groene struik en een rijk geurende bloemenzee. Door het natuurlijke ritme te volgen en het type zorgvuldig te observeren, krijgt de tuin elk jaar opnieuw een uitbundige, bijna vanzelfsprekende schoonheid terug.
